Η Eφορεία Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής έχει έδρα την Αθήνα και χωρική αρμοδιότητα τους Δήμους Μεγαρέων, Μάνδρας & Ειδυλλίας, Ελευσίνας, Ασπροπύργου, Χαϊδαρίου, Αγίων Αναργύρων & Καματερού, Αιγάλεω, Ιλίου, Περιστερίου, Πετρούπολης, Αγίας Βαρβάρας, Φυλής, Αχαρνών. Eίναι Περιφερειακή Υπηρεσία του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού σε επίπεδο Διεύθυνσης και υπάγεται στη Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Η εν λόγω υπηρεσιακή μονάδα ασκεί τον αρχαιολογικό έλεγχο στις περιοχές αρμοδιότητάς της βάσει της κείμενης αρχαιολογικής νομοθεσίας και ιδιαίτερα των διατάξεων του Ν.3028/2002, καθώς και βάσει διοικητικών πράξεων με άλλες υπηρεσίες. Έχει επίσης την ευθύνη λειτουργίας των Αρχαιολογικών Μουσείων που υφίστανται στις περιοχές αρμοδιότητάς της και την προστασία και λειτουργία των κηρυγμένων αρχαιολογικών χώρων. Ασχολείται επίσης με την διεκπεραίωση αιτημάτων των πολιτών που αφορούν την οικοδομική δραστηριότητα ή άλλες εργασίες που πραγματοποιούνται στην περιφέρειά της.

Οι δραστηριότητες της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής αφορούν:

α) τον προγραμματισμό και την εκτέλεση έργων συντήρησης, αναστήλωσης, αποκατάστασης και ανάδειξης μνημείων και αρχαιολογικών χώρων, τη διενέργεια ανασκαφικών ερευνών, τη διαχείριση των μουσειακών αντικειμένων και γενικά στην εκπόνηση του επιστημονικού και διοικητικού έργου που απαιτείται για την υποστήριξη των παραπάνω δραστηριοτήτων

β) την επιστημονική έρευνα, αποκάλυψη, διατήρηση, συντήρηση, προστασία, ανάδειξη, προβολή και φύλαξη των αρχαιοτήτων, την έκθεση τους σε Μουσεία, καθώς και τη συμμετοχή τους σε εκθέσεις στην ημεδαπή και αλλοδαπή

γ) τη μέριμνα για την επιστημονική μελέτη και δημοσίευση των αρχαιοτήτων, τη διαχείριση των μνημείων, των αρχαιολογικών χώρων, των μουσείων και των συλλογών χωρικής της ευθύνης που ανήκουν στο Κράτος, τη συμμετοχή σε διεθνή και ευρωπαϊκά προγράμματα, τη διοργάνωση και συμμετοχή σε ημερίδες, συνέδρια, σεμινάρια και εκπαιδευτικές δράσεις για θέματα που αφορούν στις αρμοδιότητες της Εφορείας, καθώς και την παραγωγή συμβατικών και ψηφιακών εκδόσεων και εκπαιδευτικού υλικού

δ) τον αρχαιολογικό έλεγχο κατά τη διάρκεια των παντός είδους εργασιών (εκσκαφικών, διαμόρφωσης κ.ά.), τη διενέργεια ανασκαφικής έρευνας όπου αποκαλύπτονται αρχαία, τη διεκπεραίωση των σχετικών υποθέσεων σε συνεργασία της Εφορείας με τις κεντρικές υπηρεσίες του ΥΠΠΟΑ και τέλος την παραπομπή κατά περίπτωση υποθέσεων στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο και στο αρμόδιο Τοπικό Συμβούλιο Μνημείων Αττικής

ε) τη χορήγηση αδειών μελέτης αρχαιολογικού υλικού, φωτογράφησης, κινηματογράφησης, καλλιτεχνικών εκδηλώσεων, ελεύθερης εισόδου μεμονωμένων ατόμων στα Μουσεία και τους Αρχαιολογικούς χώρους

στ) τη δημοσιοποίηση του επιστημονικού έργου της Εφορείας με διαλέξεις των υπαλλήλων της και τη συμμετοχή τους σε συνέδρια, καθώς και με δημοσιεύσεις άρθρων σε αρχαιολογικά έντυπα